อภิธานศัพท์

ABR

Adaptive Bitrate Streaming

A streaming technique that dynamically adjusts video quality based on the viewer's network conditions.

AV1

AOMedia Video 1

A royalty-free video codec offering 30-50% better compression than H.265, developed by the Alliance for Open Media.

B-Frame

Bidirectional Predicted Frame

A video frame that references both preceding and following frames for highly efficient compression.

CBR

Constant Bitrate

A video encoding mode maintaining a fixed data rate throughout, providing predictable file sizes and bandwidth usage.

Container Format

Video Container Format

Container Format คือรูปแบบไฟล์ที่ทำหน้าที่เป็นกล่องบรรจุสตรีมข้อมูลหลายประเภทเข้าด้วยกัน เช่น วิดีโอ เสียง ซับไตเติ้ล เมตาเดตา และข้อมูลบท container กำหนดโครงสร้างแต่ไม่กำหนดวิธีเข้ารหัสเนื้อหา

CRF

Constant Rate Factor

CRF (Constant Rate Factor) คือโหมดการเข้ารหัสวิดีโอที่รักษาคุณภาพภาพคงที่ตลอดทั้งวิดีโอ โดยปรับบิตเรตอัตโนมัติตามความซับซ้อนของฉากแต่ละช่วง ฉากที่มีรายละเอียดมากจะได้บิตเรตสูงกว่า

H.265

High Efficiency Video Coding (HEVC)

A video codec offering ~50% better compression than H.264 at equivalent quality, used for 4K/8K content.

HDR10

High Dynamic Range 10

An open HDR standard using static metadata, 10-bit color depth, and Rec. 2020 color space for brighter displays.

Frame Rate

Video Frame Rate

อัตราเฟรม (Frame Rate) คือจำนวนเฟรมภาพที่แสดงต่อวินาทีในวิดีโอ วัดเป็น fps (frames per second) อัตราเฟรมที่สูงขึ้นให้การเคลื่อนไหวที่ราบรื่นขึ้น แต่ต้องใช้ข้อมูลและพลังในการประมวลผลมากขึ้น

Transcoding

Video Transcoding

การแปลงรหัส (Transcoding) คือกระบวนการแปลงไฟล์สื่อจากรูปแบบหนึ่งไปเป็นอีกรูปแบบหนึ่ง โดยถอดรหัสจากต้นทางแล้วเข้ารหัสใหม่ในรูปแบบเป้าหมาย อาจเปลี่ยน codec, container, ความละเอียด, บิตเรต หรือพารามิเตอร์อื่น ๆ

Keyframe

Video Keyframe

คีย์เฟรม (Keyframe) คือเฟรมวิดีโอที่บันทึกภาพเต็มโดยไม่อ้างอิงเฟรมอื่น (ต่างจากเฟรมที่เก็บเฉพาะส่วนที่เปลี่ยนแปลงจากเฟรมก่อนหน้า) คีย์เฟรมเป็นจุดเริ่มต้นสำหรับการกรอวิดีโอ (seeking) และการตัดต่อ

Interlacing

Video Interlacing

Interlacing คือเทคนิคการแสดงผลวิดีโอที่แบ่งแต่ละเฟรมออกเป็นสอง field (เส้นคี่และเส้นคู่) ที่สลับกันแสดง ทำให้ดูเหมือนอัตราเฟรมสูงเป็นสองเท่าโดยใช้แบนด์วิดท์เท่าเดิม ใช้กันอย่างแพร่หลายในระบบโทรทัศน์รุ่นเก่า

Subtitle

Video Subtitle

ซับไตเติ้ล (Subtitle) คือข้อความที่แสดงบนวิดีโอเพื่อถ่ายทอดบทสนทนา คำบรรยาย หรือคำแปลภาษา ช่วยให้ผู้ที่มีความบกพร่องทางการได้ยินหรือผู้ชมที่ไม่เข้าใจภาษาต้นฉบับสามารถเข้าถึงเนื้อหาได้

Trimming

Video Trimming

การตัดวิดีโอ (Trimming) คือกระบวนการเลือกช่วงเวลาเฉพาะจากวิดีโอโดยกำหนดจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุด ส่วนที่อยู่นอกช่วงที่เลือกจะถูกตัดออก ทำให้ได้คลิปสั้นลงจากวิดีโอต้นฉบับ

Muxing

Multiplexing

Muxing (Multiplexing) คือกระบวนการรวมสตรีมข้อมูลหลายสตรีม เช่น วิดีโอ เสียง ซับไตเติ้ล และเมตาเดตา เข้าด้วยกันในไฟล์ container เดียว กระบวนการย้อนกลับเรียกว่า demuxing (demultiplexing)

GOP

Group of Pictures

A sequence of video frames starting with a keyframe, defining the compression structure between keyframes.

Deinterlacing

Video Deinterlacing

The process of converting interlaced video into progressive frames for smooth display on modern screens.

Chroma Key

Chroma Key Compositing

A technique replacing a solid-color background (green screen) with another image or video.

Two-Pass Encoding

Two-Pass Video Encoding

A video encoding method that analyzes the video in a first pass to optimize bitrate allocation in the second.

Color Grading

Video Color Grading

The process of altering the color and tone of video footage to achieve a desired visual mood or style.

Stabilization

Video Stabilization

A technique that reduces unwanted camera shake and motion in recorded video footage.

Bitrate (Video)

Video Bitrate

The amount of video data processed per second, directly affecting quality and file size of the output.

Dolby Vision

Dolby Vision HDR

A proprietary HDR format using dynamic metadata to optimize brightness and color on a scene-by-scene basis.

I-Frame

Intra-coded Frame

A self-contained video frame that does not reference other frames, serving as a random access point in the stream.

P-Frame

Predicted Frame

A video frame encoded as differences from the previous reference frame, providing moderate compression.

HLG

Hybrid Log-Gamma

An HDR standard that is backward-compatible with SDR displays, developed by BBC and NHK for broadcast use.

Rec. 709

ITU-R BT.709 Color Space

The standard color space for HD video, defining the color primaries and transfer function used by most displays.

VFR

Variable Frame Rate

A recording mode where the frame rate changes during capture, common in screen recordings and mobile video.

CFR

Constant Frame Rate

A video encoding where frames are evenly spaced at a fixed interval, preferred for editing and streaming compatibility.

VBR

Variable Bitrate

A video encoding mode that allocates more bits to complex scenes and fewer to simple ones for better quality per byte.

DASH

Dynamic Adaptive Streaming over HTTP

An adaptive streaming standard that breaks video into small HTTP-served segments at multiple quality levels.

HLS

HTTP Live Streaming

An Apple-developed adaptive streaming protocol using .m3u8 playlists and .ts segments, widely supported on the web.

Motion Estimation

Video Motion Estimation

An encoding technique that identifies movement between frames to efficiently compress video using motion vectors.

Video Codec

Software that compresses and decompresses video data (e.g. H.264, H.265/HEVC, VP9, AV1).

Timecode

Video Timecode

A sequence of numeric codes (HH:MM:SS:FF) assigned to each video frame for precise identification and synchronization.

Pillarboxing

Pillarbox Format

Adding black bars to the sides of a video to display 4:3 content in a 16:9 widescreen frame.

Proxy Editing

Proxy Video Editing

Editing with lower-resolution copies of footage for smoother playback, then relinking to the originals for final export.

LUT

Lookup Table

A color transformation preset that maps input color values to output values, used for color grading and correction.

Optical Flow

Optical Flow Interpolation

An AI-based method for generating new frames by analyzing pixel motion between existing frames for smooth slow-motion.

Rec. 2020

ITU-R BT.2020 Color Space

A wide color gamut standard for UHD/4K video, covering 75% of the visible color spectrum versus 36% for Rec. 709.

H.264

Advanced Video Coding (AVC)

The most widely used video codec, balancing compression efficiency with broad hardware and software compatibility.

Letterboxing

Letterbox Format

Adding black bars to the top and bottom of a video to display widescreen content in a narrower frame.

Frame Blending

Video Frame Blending

A technique that creates intermediate frames by blending adjacent frames to smooth slow-motion or speed changes.